مبارزه با آفات سیب

آفت مهم درختان 1

در حــال حاضــر زيرمجموعــه باغبــاني كــشور بــه عنــوان ارزآورتــرين زيــر مجموعــه بخــش كــشاورزي ايــران محــسوب ميشود. از طرفي تنوع اقليمي حاكم بر كشور باعث شده تا امكان كشت و كار گونـه هـاي متفـاوتي از درختـان بـاغي در كـشور مـا وجود داشته باشد. از 25 محصول منتخب در FAO 16 تای آن در ایران به شکل اقتصادی در حال تولید است.

1 ریشه و طوقه سیب

کرم سفید ریشه

حشرات کامل سوسکهایی به اندازه 2.5 تا 3.5 سانتیمتر با رنگ بالپوش قهوهای با لکههای سفید. شاخک در حشره نر دارای 7 ورق بزرگ و در حشرات ماده دارای 5 ورق کوچک است. یکی از مهم ترین میزبانان این آفت درختان سیب است و از ریشهها تغذیه میکنند. لارو سنین بالا به درختان حمله کرده و ریشه ها را قطع میکند و درخت ناگهان خشک میشوند.

کرم سفید ریشه

کنترل

همزمـان بـا خـروج لاروهـاي سـن يـک زيـر سـايه انـداز درختـان (لكههاي آلـوده) شـخم زده و سـپس بـا توجـه بـه وسـعت سـطح مذكور از محلول سمي مربوطه كه قبلاً تهيه شده اسـت زيـر تـاج درخت را سم ريزي ميكنيم (سم دیازینون 1 تا 1.5 در هزار ) و سه تا 5 روز بعد آبیاری سبک هم انجام میدهیم تا سم به عمق خاک هم برود.

زنجره مو

میزبانهای زیادی در بین درختان میوه دارد. حــشرات كامــل معمــولاً در طــول خــرداد و تيــر مــاه ظــاهر ميشوند. قبل از آن، پوره سن آخر از خاك خارج شده و خود را روي يك تكيه گاه مثل تنه درخت ثابت كرده و سـپس حـشرات كامل پوسته را از پشت شكافته و خارج ميگردند. حشرات كامل به طول 32 - 24 ميلي متر ميباشـند. معمـولاً حـشرات مـاده كمـی بزرگتر از نرها هستند. خسارت عمده این آفت بوسیله پورهها ایجاد میشود و با کمک قطعات دهانی خود از شیره روی ریشه تغذیه میکنند. تخم ریزی روی سرشاخهها و داخل نسج گیاه انجام میشود.

زنجرک مو

کنترل

حذف و معدوم كـردن سرشـاخههـاي آلـوده پـس از تخمريـزي و قبـل از تفريخ تخمها در اوايل تا اواسط تابستان. از تركيبـات سيـستميك بـه روش ريختن محلول شيميائي در پاي درخت.

شته مومی سیب(شته خونی سیب)

بیشترین خسارت آفت روی سرشاخهها است ولی زمستان گذارانی آن روی ریشهها نزدیک سطح خاک است و تا حدودی فعالیت خود را از آنجا شروع میکند.

شته سبز

کرم خراط

حشره کامل این آفت پروانه بزرگی است و حشرات ماده بزرگتر و سنگین تر از حشرات نر هستند. در تمام مناطق میوه کاری کشور وجود دارد. به انواع درختـان ميـوه دانـه دار، گـردو، فنـدق و برخي درختان غيرمثمر خسارت وارد ميكند. حـشرات مــاده پـس از جفــت گيــري تخــمهــاي خــود را در شكافهاي روي تنه، سوراخهاي روي تنه و ديگر سطوح ناصاف تنه قرار ميدهند. لاروهـا پـس از خـروج از تخـم از مكانهاي مختلف شروع به نفوذ به داخل بافت گیاهان ميزبـان ميكنند، نكته مهم در اين بين اين است كه لاروها بـراي نفـوذ از تكيهگاههاي مختلـف كمـك مـيگيرنـد، بـه ايـن ترتيـب كـه بـا قراردادن انتهاي بدن خود روي تكيهگاه و واردكردن فشار حاصل همراه با تغذیه به داخل گیاه نفوذ میکنند. لارو سن اول پس از خروج از تخم از محل اتصال دمبرگ به شاخه و شاخههای نازک به قطر 2 تا 4 میلی متر وارد شاخهها میشوند.

کرم خراط

کنترل

آبیاری غرقابي به قطرهاي يا افزايش دور آبياري یا مواجــه شــدن بــا خشكــسالی بيــشترين صــدمه را بــه درختــان ميزند. در تک درخت از مفتول فلزی برای از بین بردن آفت استفاده کنید.

در باغات بزرگ از تله فرمونی استفاده کنیم در زمان لارو سن اول و دوم از خمیرهای سمی مانند زئوزران یا آنتی تارلو یا پنبه آغشته به سم غلیظ در سوراخ های ایجاد شده استفاده شود.

سوسک شاخک بلند

سوسکهایی با شاخکهای بلند به رنگ سیاه و جلای بنفش هستند. طول شاخكها بلند تر از طول بدن ميباشد. اين آفت به انـواع درختان ميوه سردسيري اعم از دانـه دار و هـسته دار خـسارت وارد ميكند. لاروهـاي آفـت چوبخـوار بـوده و داخـل سرشـاخه هـا و تنه هاي جوان ميزبان فعاليت ميكنند.

لاروهای آفت در نهالستانها با نفوذ به بخش فوقانی شاخه باعث خشک شدن جوانه انتهایی شده و همچنین باعث کوتاه ماندن نهال و ایجاد شاخههای نابجا و ایجاد حالت روزت میشود.

زمستانگذراني آفـت بـه صـورت لارو سـنين بـالا ودر داخـل سرشاخه يا تنه درختان ميزبان است. حشرات بالغ بسته به منطقه از اواخر ارديبهشت ماه پس از طي دوران شفيرگي در طبيعت ظـاهر ميشوند، طول دوره پرواز حشرات كامـل كمتـر از يـك مـاه بـه طـول مي انجامد.

سوسک شاخمک بلند

کنترل

بـراي كـاهش تراكم آفـت مـيتـوان در محـلهـاي تجمـع آنهـا روي گـلهـاي خانواده چتريان و برخي چليپائيان مثل ازمك اقـدام بـه اسـتفاده از تركيبات شـيميايي كـرد، همچنـين در صـورت اجبـار بـا اصـلاح مسائل مديريتي جهت كاهش جمعيت ميتوان همزمان بـا تفـريخ تخمهاي آفت با اسـتفاده از يـك تركيـب نفـوذي سرشـاخههـا را سمپاشي كرد.

شپشک واوی سیب

به این آفت شپشک سپردار واوی سیب هم گفته میشود. سپر پوره سن اول به رنگ نارنجی تا زرد طلایی و سپر پوره سن دو نارنجی مایل به قهوهای است. از این مرحله به بعد حشرات نر به شکل بالدار میباشند و حشرات ماده سومین سپر را تشکیل میدهند و با جفگیری تخم های خود را زیر این سپرها قرار میدهند و پس از خروج از تخمها بعد از 48 ساعت بالغ شده و میتوانند با فرو کردن خرطوم خود به داخل بافت میزبان از شیره آنها تغذیه کنند. پورههای روی میوه اکثرا نر بوده و تقریبا پوره های روی برگها ماده هستند.

 اين آفت دو نسل در سال دارد، در مناطق مشابه كـرج خـروج پورههاي نسل اول در اواسط ارديبهشت ماه تا اوايل خـرداد مـاه و خروج پورههاي نسل دوم از اواخر تير تـا اوايـل مـرداد مـيباشـد.

شپشک واوی

کنترل

خسارت اين آفت روي ارقام محلي و بومي شديد است وارقام زرد و قرمـز لبنـاني كمتـر بـه آن مبـتلا ميشوند. بنابراين در صـورت تـراكم بـالاي آلـودگي بهتـر اسـت حتيالمقدور زمان 1 با نسل اول كرم سيب به گونـهاي تعيـين گردد كه با خروج پورههاي اين آفت نيز برخورد كنـد. در عمـل هنگام ظهور پورههاي سن يك در مناطق با آلودگي بالا، چنانچـه سرشاخهها و تنه درختان آلوده لمس شوند، احساس ميشـود كـه درخت خيس است و اثر انگشت نيز روي تنه ميماند. درحقيقـت اين احساس از آنجا ناشي ميشود كه پورههـاي سـرگردان آفـت هنوز در جايي مستقر نشده و اولين سپر پورگي نيز در آنها تشكيل نشده است. تعيين اين زمان كه با توجه بـه بيولـوژي آفـت در هـر منطقه كار مشكلي نميباشد، بسيار مهم است زيـرا در ايـن مرحلـه استفاده از تركيبات شيميايي كم خطر نيز تلفات بـسيار بـالايي بـه آفت وارد ميكند. از سوي ديگر از دست دادن ايـن فرصـت نيـز كار مبارزه را بسيار مـشكل مـيكنـد بـه نحـوي كـه بـا ترشـح سـپر پورگي در حقيقت مبارزه شيميايي(با سمومی مانند کلرپیریفوس، مالاتیون و دیازینون) با آفت جز دور ريختن سرمايه و آلودگي محيط زيست نتيجه اي نخواهد داشت.

شپشک نخودی

سپر حشرات ماده در این حشره کروی و رنگ عمومی سپر قهوهای روشن تا قهوهای تیره است. آفت سالانه يك نسل داشته و زمـستانگذارني آن بـه صـورت پورههاي سن دوم روي شاخههاي ميزبـان اسـت. پـورههـا پـس از مساعد شدن هوا در بهار تبديل به حشره كامل ميشوند. حـشرات كامل و پورهها با تغذيه از شيره نباتي روي شاخهها وحتي برگهـا، باعث ضعيف شدن ميزبان و نامرغوب شـدن ميـوههـا مـيگردند. شاخههاي آلوده به تدريج خشك ميشوند. تغذيه حشره از ميزبان با ترشح شيره فراوان همر اه است، به نحوي كه باعث آغشته شـدن شاخهها و برگهاي تحتاني درخت شده و به اين ترتيـب اخـتلال تنفسي را باعث ميشود.

شپشک نخودی

از اواخـر شـهريور و اول مهرمـاه پورهها ضمن جابجايي از روي برگ به روي شاخهها، تغييـر جلـد داده و بدين ترتيب پورههاي سن دوم ظاهر ميشوند. اين پورههـا بقيه فصل را تا خزان تغذيه كرده و سپس زمستانگذراني ميكنند.

کنترل

قبـل از اسـتقرار پـوره هـا تا حد امکان مبارزه با كرم سيب و اين حشره همراه با ديگر آفات همزمان و به طور توام انجام شود. در غير اين صورت و در حالت طغياني بودن آفت مي توان از تركيب روغن 4 تا 5 در هزار همراه با يك تركيب فسفره نفوذي عليه آن استفاده كرد.

شته سبز سیب

زمستان گذرانی این آفت به شکل تخمهای سیاه رنگ براق و بیضی شکل به طول 0.3 میلی متر و محل تخم ریزی عمدتا سرشاخههای یکساله و شاخههای جوان است. تخمها همزمان با باز شدن شکوفهها تفریخ میشوند. فعاليت زنده زايي آفت از همان ابتدا شروع شده و جوانههـاي نو رسته و سرشاخهها را شديداً آلوده ميكند. آفت با قطعات دهاني مكنده خـود شـيره گيـاهي را مـي مكـد و باعث توقف يـا كنـد شـدن رشـد در سرشـاخه هـا مـي شـود .

شته سبز سیب

کنترل

ازجمله دشمنان طبيعي شتهها انـواع كفشدوزكها و مگـسهـاي سـيرفيد هستند. از سمومی مانند پریمور، مالاتیون، متاسیستوکس یا کنفیدور هم میتوان در ابتدای فصل و با مشاهده آنها استفاده کرد. استفاده از روغن پاشی پیش بهاره علاوه بر تخم کنه قرمز شته سبز سیب را هم کنترل میکند.

لیسه سیب

حشره کامل پروانهای سفید با خالهای سیاه با اندازه متوسط تا 2 سانتی متر هستند. مخصوص مناطق سردسیر است. حشرات كامل بسته به منطقه فعاليت از اواسط خرداد ماه به بعد در طبيعت ظاهر ميشوند. حشرات ماده پس از جفتگيري اقدام به تخم ريزي ميكنند. تخمها به صورت مجتمع و عمدتاً روي سرشاخههايي بـا قطر حدود 1 سانتي متر و كمتر گذاشته مـيشـوند. زمستانگذراني آفت به صـورت لاروهـاي سن يك گرسنه و در زير پولكها است. در بهار بعد از مساعدت هوا لاروهاي مذكور از زير پولك خارج شـده و پـس از رسـيدن به برگهاي جوان و نو رسته ميزبان به داخل پارانشيم بـرگ نفـوذ ميكنند. اين لاروها پس از مختصري تغذيه و يكبار تغيير جلـد از داخـل پارانــشيم بــرگ خــارج شــده و بــه طــور دســته جمعــي از بافتهاي بين رگبرگهاي برگهاي ميزبان تغذيه ميكند.

لیسه 

کنترل

در حالتهای طغیانی و قبل از تنیدن تار از ترکیبات فسفره مانند مالاتیون 2 در هزار یا دیازینون 1 در هزار استفاده شود. میتوان همزمان با مبارزه با آفات شته سبز سیب و سرخرطومی با آنها مبارزه کرد.

مینوز لکه گرد سیب

این آفت پروانه کوچکی با بالهای خاکستری روشن و نیمه انتهایی دارای نقش و نگارهای سیاه و نارنجی است. آفــت زمــستان را بــه صــورت شــفيره داخــل پيلــههــاي ســفيدرنگ و در جاهــاي مختلــف مثــل زيــر پوســتك تنــه و شاخه ميزبان، لاي خاك و كلوخ و حتي ناحيه گل گاه ميوه سيب سپري ميكند.

مینوز

کنترل

در نسل اول به همراه نسل اول کرم سیب سمپاشی شود. از جمله سموم سیب مانند دیمیلین، پرمترین، فن والریت یا استامی پراید استفاده شود.

کنه قرمز اروپایی

تخمهاي زمستان گذران در بهار و پـس از بـاز شـدن برگهـا و قبل از شكوفه تفريخ شده و لاروهـاي آفـت كـه سـه جفت پا دارند خارج مي شوند و از همان ابتدا شـروع بـه تغذيـه از برگ ميكنند. آفت در رو و پشت برگ فعاليـت كـرده و در اثـر تغذيه از شيره گياهي و نفوذ هوا تغيير رنگ در آنها پديد ميآيد.

کنه قرمز اروپایی

مبارزه زمستانه یا پیش بهاره

هنگام تورم جوانهها و یک تا دو هفته قبل از تفریخ تخم ها انجام شود. از روغن پاشی با ولک به نسبت 1% استفاده شود. از سمومی مانند کلوفنتزین، بنزوکسی میت، پروپارژیت و بروموپروپیلات و... میتوان استفاده کرد.

کرم سیب

ايـن آفـت، آفـت كليـدي و در حقيقـت وضـعيت آن محـور كنترل آفات سيب است. تخمها به شکل منفرد گذاشته میشود مرحله جنینی 3 تا 6 روز طول میکشد و سپس لاروها وارد میوه میشوند. لارو پس از ورود به ميوه به سمت مركـز آن يعني دانه ها حركت ميكند به همين دليل بـه ايـن آفـت كـرم دانه خوار سيب نيز ميگويند. ميوههاي خسارت ديده از نسل اول آفت معمولاً ريزش ميكنند ولي ميوههاي نسلهـاي بعـدي اكثـراً روي درخت باقي ميمانند. علت ريزش ميوههاي نسل اول همانا كوتاه بودن قطـر ميـوه و در نتيجه رسيدن سريع لارو به دانهها و خورده شدن سريع دانههـا به علت كوچكي آنها است، در اثر حذف دانههاي اين ميوهها بـه علت قطع توليد هور مـون هـاي گيـاهي كـه توسـط دانـه هـا توليـد ميشود، اين ميوهها ريزش ميكنند.

کرم سیب

کنترل

در زمان فندقی شدن میوهها تا زمان برداشت حدود 3 نوبت به سمپاشی نیاز دارد.

استفاده از سموم فسفره مانند مالاتیون، فوزالن، ایندوکساکارب و استامی پراید توصیه میشود.